Odwierty pod rekuperację. Jakie średnice otworów i kiedy je wykonać?

Montaż rekuperacji to nie tylko rozprowadzenie przewodów i podłączenie centrali. W wielu budynkach konieczne jest również wykonanie przejść przez ściany i stropy. Ich odpowiednie rozmieszczenie oraz średnica powinny być ustalone jeszcze przed rozpoczęciem prac wykończeniowych.

W GT.instal odwierty pod rekuperację wykonujemy koronką diamentową. Pozwala ona uzyskać równe i dokładne otwory w betonie, żelbecie oraz innych materiałach budowlanych bez konieczności wykuwania dużych fragmentów stropu czy ściany.

Warto pomyśleć o tym odpowiednio wcześnie. Jeżeli odwierty wykonywane są metodą na mokro, do chłodzenia koronki wykorzystywana jest woda. Dlatego najlepiej wykonać je przed tynkami i przed rozpoczęciem właściwych prac wykończeniowych.

Po co wykonuje się odwierty pod rekuperację?

Instalacja wentylacji mechanicznej musi często przejść przez strop, ścianę konstrukcyjną albo ścianę zewnętrzną budynku. Dotyczy to przede wszystkim:

• przejść pomiędzy kondygnacjami,
• otworów pod anemostaty,
• przejść pod większe kanały wentylacyjne,
• kanałów prowadzących do rekuperatora,
• czerpni powietrza,
• wyrzutni powietrza.

Wykonanie takich przejść na przypadkowym etapie budowy może później oznaczać dodatkową pracę, zabrudzenie gotowych powierzchni albo konieczność zmiany wcześniej zaplanowanej trasy przewodów.

Dlatego miejsca odwiertów najlepiej ustalić na podstawie projektu rekuperacji.

Jakie średnice rur stosuje się w rekuperacji?

Nie ma jednej średnicy przewodu stosowanej w całej instalacji. Inny przekrój mają przewody rozprowadzające powietrze do poszczególnych pomieszczeń, a inny główne kanały prowadzące od rekuperatora.

W popularnych systemach rozdzielczych stosowane są między innymi przewody:

Ø50 mm, Ø75 mm oraz Ø90 mm.

Dla przykładu przewody PE-FLEX Standard mają średnicę zewnętrzną odpowiednio 50, 75 oraz 90 mm. Ø75 mm jest obecnie jedną z najczęściej wykorzystywanych średnic w domowych instalacjach wentylacji mechanicznej.

Większe średnice pojawiają się przy skrzynkach rozdzielczych, głównych kanałach, czerpni i wyrzutni. W zależności od projektu spotykamy między innymi:

Ø125 mm, Ø160 mm, Ø200 m, Ø250 mm i węższe.

Ostateczna średnica kanału zawsze powinna wynikać z króćców w rekuperatorze i potrzebnego przepływu powietrza, a nie z tego, jaka rura akurat jest dostępna na budowie.

Jaki otwór pod rurę rekuperacji?

To bardzo ważna kwestia: średnica rury i średnica wykonywanego odwiertu nie zawsze są takie same.

Otwór musi umożliwić prawidłowe przeprowadzenie i zamontowanie elementu instalacji. W niektórych miejscach potrzebna jest również przestrzeń na uszczelnienie lub izolację.

Przykładowe wartości stosowane w systemach rekuperacyjnych wyglądają następująco:

Element instalacji	Średnica króćca / przewodu	Przykładowa średnica odwiertu
anemostat	Ø125 mm	Ø132 mm
króciec instalacyjny	Ø160 mm	Ø180 mm
króciec instalacyjny	Ø200 mm	Ø225 mm

Producent systemu PE-FLEX wskazuje dla istniejącego stropu wykonanie otworu Ø132 mm dla anemostatu Ø125 mm. Dla króćca Ø160 mm zalecany jest otwór Ø180 mm, natomiast dla króćca Ø200 mm – otwór Ø225 mm. Należy pamiętać, że przy przewiertach do czerpni i wyrzutni, należy uwzględnić izloację, doliczyć 10 cm.

To dobre przykłady pokazujące, dlaczego przed wykonaniem odwiertów trzeba znać już przebieg i rodzaj instalacji.

Nie należy przyjmować zasady, że jeśli mamy rurę Ø160 mm, wystarczy automatycznie wywiercić otwór Ø160 mm. W zależności od zastosowanego systemu trzeba uwzględnić sposób montażu, izolację, rodzaj króćca oraz konstrukcję przegrody.

Otwór Ø132 mm pod anemostat Ø125 mm

Jednym z najczęściej wykonywanych otworów przy rekuperacji jest przejście pod skrzynkę zakończoną króćcem Ø125 mm.

W przypadku gotowego stropu można wykonać odwiert Ø132 mm. Taki wymiar jest stosowany m.in. przy skrzynkach rozprężnych z króćcem Ø125 mm. Instrukcje montażowe systemów wentylacyjnych również wskazują wykonanie w szalunku lub stropie otworu o średnicy 132 mm dla takiego króćca.

Jeżeli instalacja zostanie zaplanowana jeszcze przed wykonaniem stropu, część przejść można przygotować już na etapie jego wykonywania. Pozwala to ograniczyć późniejsze wiercenie.

Dlaczego stosujemy wiercenie diamentowe?

Wiercenie diamentowe wykorzystuje specjalne koronki z segmentami diamentowymi. W przeciwieństwie do klasycznego kucia otwór wykonywany jest bez pracy udarowej.

Ma to kilka istotnych zalet.

Otwór jest równy i ma dokładnie określoną średnicę. Nie trzeba wykuwać znacznie większej przestrzeni, a następnie uzupełniać jej zaprawą. Metoda ogranicza również drgania przenoszone na konstrukcję.

Technika diamentowa dobrze radzi sobie z betonem oraz żelbetem i jest powszechnie wykorzystywana do wykonywania przejść pod instalacje wentylacyjne, sanitarne czy klimatyzacyjne.

Szczególnie przy otworach o średnicach takich jak Ø132, Ø200 czy Ø250 mm daje to znacznie większą kontrolę nad efektem niż tradycyjne wykuwanie otworu.

Dlaczego podczas wiercenia używa się wody?

Przy wierceniu diamentowym w betonie często stosujemy metodę na mokro.

Woda podawana podczas pracy ma kilka zadań. Chłodzi koronkę diamentową, ogranicza ilość pyłu oraz pomaga usuwać materiał powstający podczas wykonywania odwiertu.

Dzięki temu wiercenie może być bardzo precyzyjne i praktycznie bezpyłowe. Trzeba jednak pamiętać, że podczas pracy powstaje mieszanina wody i pyłu betonowego, czyli tzw. szlam.

I właśnie dlatego moment wykonania odwiertów ma duże znaczenie.

Odwierty pod rekuperację najlepiej wykonać przed tynkami

Jeżeli budowa jest jeszcze na odpowiednim etapie, odwierty pod rekuperację warto wykonać przed tynkami.

To dużo wygodniejsze rozwiązanie niż wiercenie wtedy, gdy ściany są już otynkowane, pomalowane, wykonano podłogi i zaczyna się właściwe wykańczanie domu.

Przy wierceniu na mokro trzeba kontrolować wodę i powstający urobek. Na etapie stanu surowego nie stanowi to większego problemu. Po wykonaniu tynków każda taka praca wymaga natomiast znacznie dokładniejszego zabezpieczania powierzchni.

Dlatego kolejność powinna wyglądać rozsądnie:

projekt rekuperacji → ustalenie tras i przejść → wykonanie odwiertów → dalsze prace budowlane i tynkarskie.

Pozwala to uniknąć sytuacji, w której po wykonaniu tynków okazuje się, że przez strop trzeba jeszcze przeprowadzić kanał Ø160 albo wykonać kilka otworów pod anemostaty.

Najpierw projekt, później wiercenie

Miejsca odwiertów nie powinny być wyznaczane przypadkowo.

Trzeba wcześniej wiedzieć, gdzie znajdzie się rekuperator, którędy będą prowadzone główne kanały, gdzie znajdą się skrzynki rozdzielcze oraz w których miejscach przewidziano nawiew i wywiew. Powinniśmy również wiedzieć, gdzie będą anemostaty.

Szczególnie w przypadku stropów i elementów konstrukcyjnych lokalizację przewiertów trzeba skoordynować z projektem budynku. Wiercenie nie może kolidować z istotnymi elementami konstrukcji.

Dlatego o rekuperacji najlepiej zacząć myśleć odpowiednio wcześnie. Czasem kilkanaście minut poświęconych na uzgodnienie przejścia instalacyjnego pozwala później uniknąć znacznie bardziej skomplikowanych prac.

Odwierty pod rekuperację – warto zrobić to raz i w odpowiednim momencie

Same otwory są tylko niewielkim elementem całej instalacji, ale źle dobrana średnica albo niewłaściwa lokalizacja może mocno utrudnić późniejszy montaż.

Dlatego w GT.instal traktujemy przejścia przez stropy i ściany jako część całego procesu wykonywania rekuperacji.

Najpierw ustalamy przebieg instalacji, dobieramy średnice, wyznaczamy miejsca przejść, a dopiero później wykonujemy potrzebne odwierty.

Jeżeli jesteś na etapie budowy domu, nie warto czekać z tym do momentu wykonania tynków.

Planujesz rekuperację lub jesteś przed tynkami? Skontaktuj się z GT.instal. Sprawdzimy projekt i podpowiemy, jakie przejścia instalacyjne warto przygotować na tym etapie budowy.